böbrek kisti

Genellikle 4 cm’den küçük kistler için kistin çıkarıldığı kısmi bir ameliyat önerilir. Sınıflandırmada bosniak 3 veya bosniak 4 olan kistlerin ameliyatla çıkarılması önerilir.

Kistleriniz kanserli değilse ancak çok ağrılıysa, minimal invaziv cerrahi uygulayabilir.

Alternatif olarak, kistin boşaltılmasını ve ardından içindeki sıvının alkollü bir solüsyonla değiştirilmesi önerebilir. Bu dokuyu sertleştiren ve kistin tekrar büyümesini önlemeye yardımcı olan basit bir prosedürdür.

Şiddetli bir enfeksiyonunuz varsa veya böbrek fonksiyonunuzu kaybettiyseniz, ancak diğer böbreğiniz hala iyi çalışıyorsa, yetersiz çalışan böbreğin tamamen çıkarılması önerilebilir.

Bu durum tekrarlayan enfeksiyon riskinizi veya olabilecek kanserli yapıları önlemeye yardımcı olabilir.

Böbrek kistleri nelerdir?

Böbrek kistleri böbreğin birinde veya her ikisinde oluşan içi sıvı dolu kese benzeri oluşumlardır. Şekilleri genelde oval veya yuvarlaktır.

Böbrek kist boyutları nohut tanesinde büyük bir ceviz tanesine kadar olabilir. Bu kistler basit böbrek kisti olarak da adlandırılabilir.

İnsanlar yaşlandıkça, böbreklerin yüzeyinde veya nefronlarında kistler oluşabilir. Basit böbrek kisti genellikle komplikasyonlara ve böbrek büyümesine neden olmaz. Böbrek fonksiyonlarını hiçbir şekilde etkilemez.

Bununla birlikte, çok büyürlerse ağrıya, enfekte olmasına veya başka semptomlara neden olabilirler.

Basit böbrek kistleri, polikistik böbrek hastalığına bağlı oluşan kistlerden farklıdır.

Polikistik böbrek hastalığı, çok sayıda kiste neden olabilen, böbrekleri büyütebilen ve böbrek fonksiyonlarını etkileyebilen genetik bir hastalıktır.

Böbrek ne işe yarar?

Böbrekler, vücuttaki tuz ve su miktarını kontrol etmeye yardımcı olan karın organlarının arkasında ve göğüs kafesinin hemen altında bulunan fasulye şeklindeki iki organdır.

Böbrekler, kandaki atıkları idrar olarak vücuttan atılmadan önce filtreler ve kan basıncını düzenler.

Böbreklerin içinde nefron adı verilen küçük çalışan parçalar bulunur. Her nefron bir filtre ve bir tüpten oluşur. Kan süzülmek üzere böbreklerden akarken, nefronlar fazla suyu ve vücudu idrar olarak terk eden atık ürünleri uzaklaştırır.

Böbrekte kist görülmesi kulağa ciddi bir rahatsızlık olarak gelebilir, ancak sık görülen basit böbrek kistlerinde endişelenmenize gerek yoktur.

Böbrek kistleri kimlerde görülür?

”İleri yaşlarda basit böbrek kistleri görülme olasılığı daha yüksektir; 50 yaş ve üzerindeki kişilerde yaklaşık her 5 kişiden 1’inde böbrek kisti vardır.”

Çoğu insanın sadece 1 böbreğinde kist vardır, ancak yaşlandıkça kist sayısı ve ikinci böbrekte görülme olasılığı artar.

Böbrek kisti ağrı yapar mı?

Büyük olmayan kistler genellikle hastalar tarafından fark edilmez. Kistin boyutu büyüdükçe ağrı görülme ihtimali yüksektir. Basit böbrek kisti çoğu zaman zararsızdır.

Böbrekte kist neden olur?

Böbrek kistlerinin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Kalıtsal bir rahatsızlık değildir. İleri yaş risk faktörü olarak gösterilebilir.

Bu kistler, bir nefronun tüpü büyümeye ve sıvı ile dolmaya başladığında ortaya çıkar.  Tübüllerdeki yaralanma veya mikroskobik tıkanıklıkların bazı basit böbrek kistlerinin gelişmesine yol açabileceği düşünülmektedir.

Basit böbrek kistleri, insanlar yaşlandıkça görülme olasılığı artar. Aslında, 40 yaşın üzerindeki yetişkinlerin yüzde 25’e kadarı ve 50 yaş üzeri olanların yarısı bir noktada basit böbrek kistleri geliştirir.

Erkeklerde görülme olasılığı kadınlara göre daha yüksektir.

Böbrek kisti belirtileri nelerdir?

Çoğu basit böbrek kisti asemptomatiktir, yani herhangi bir belirtiye neden olmazlar.

Kistler, yırtılırlarsa (açılırlarsa), kanamaya başlarlarsa, enfekte olurlarsa veya karın içindeki diğer organları itecek kadar büyürlerse bir problem haline gelirler.

Basit böbrek kistleri semptomlara neden olduğunda şunları içerebilir:

  • Kaburgalar ile kalça, mide veya sırt arasındaki tarafta ağrı
  • Kist enfekte olursa ateş
  • Sık idrara çıkma
  • İdrarda yanma, kan veya koyu renkli idrar
  • Yüksek tansiyon

Kistin bulunduğu yere bağlı olarak, böbreğin nasıl çalıştığını etkileyebilir. Ayrıca kist böbreğin kandan fazla sıvıyı filtrelemesini engelliyorsa, bir tür yüksek tansiyona da yol açabilir.

Böbrek kistleri nasıl teşhis edilir?

Basit böbrek kistleri genellikle semptomlara neden olmaz, bu nedenle hekimler başka bir nedenle görüntüleme testi yaparken genellikle basit böbrek kistleri bulurlar. Böbrek kisti olanlar bu durumu fark etmeyebilirler.

Basit böbrek kistlerini teşhis etmek için kullanılan en yaygın testler şunları içerir:

1- Ultrason: Yüksek frekanslı ses dalgaları vücud içi görüntüleri oluşturur. Böbrek ultrasonu ile kistler incelenebilir.

2- Bilgisayarlı tomografi (BT): X-ışınları ve bilgisayarlar vücudun enine kesitinin görüntülerini üretir. Taramalar, yalnızca sıvı dolu kistleri katı kütlelerden ayırt etmek için iyotlu kontrast enjeksiyonu gerektirir.

3- Manyetik rezonans görüntüleme (MRI): Mıknatıslar, radyo dalgaları ve bir bilgisayar, vücudun içinde görüntüler oluşturur. Sıvı ve katı kütlelerle dolu kistler arasındaki farkı anlatmak için de kullanılabilirler. İyotlu kontrast gerektirmedikleri için iyot alerjisi olan hastalarda MR kullanılır.

4- Kan tahlili: Böbreklerin fonksiyonunu kontrol eden basit bir kan testi.

5- İdrar tahlili: Bir idrar örneğinden idrar içeriğini gösteren tahlildir.

Böbreklerde kist tehlikeli mi?

Basit böbrek kistlerinin çoğu nadir durumlarda ortaya çıktığından dolayı, genellikle komplikasyonlara veya sorunlara neden olmazlar. Çoğu tehlikeli değildir.

Basit böbrek kistlerinin olabilecek komplikasyonları şunlar olabilir:

  • Rüptüre kistler
  • Enfekte kistler
  • İdrar tıkanıklığının neden olduğu şişmiş böbrekler

Komplikasyonlar meydana geldiğinde semptomlar artabilir ve bu durumda hekime muayene olmak gerekir.

Böbrek kisti nasıl tedavi olur?

”Birçok durumda basit böbrek kistlerinin tedavi edilmesine gerek yoktur. Böbrek kisti olanlar da kist başka bir organa çok fazla baskı yapıyorsa veya böbreğin çalışmasını etkiliyorsa, kisti küçültmek veya çıkarmak gerekebilir.”

Basit böbrek kistlerini tedavi etmek için en sık kullanılan 2 yöntem vardır:

Aspirasyon ve skleroterapi: Hekim kisti delmek ve sıvıyı boşaltmak için derinin altına uzun bir iğne sokar. Daha sonra kisti küçültmek için güçlü bir solüsyon enjekte edilir. Gerekirse bu prosedür tekrar edilebilir.

Ameliyat: Bir kisti çıkarmak için yapılan böbrek kisti ameliyatı, genellikle karındaki küçük deliklerden sokulan ince aletler kullanılarak laparoskopik olarak yapılabilir. Ameliyat sırasında önce kist boşaltılır ve ardından kisti kesilir veya yakılır.

Basit böbrek kistleri önlenebilir mi?

Basit böbrek kistleri önlenemez. Bol su içerek ve günde 2.300 mg’dan az sodyum (51 yaşından büyükseniz, yüksek tansiyonunuz veya uzun süreli böbrek hastalığınız varsa 1.500 mg’dan az) kullandığınızdan emin olarak riskinizi azaltabilirsiniz.

Böbrekte kist kanser midir?

Bu kistlerin kansere dönüşme riski, adını ünlü Radyolog Morton Bosniak’tan alan Bosniak (Boşnak) sınıflandırması kullanılarak sıralanır.

Sıralamalar aşağıdaki gibidir;

Boşnak 1 (Bosniak): %1’den az kanser riski, takip gerekmez.

Boşnak 2 (Bosniak): %5’ten az kanser riski, takip gerekmez.

Boşnak 2F (Bosniak): %5 kanser riski, durumu değerlendirmek için takip gereklidir.

Boşnak 3 (Bosniak): %50 kanser riski, kisti test etmek veya çıkarmak için ameliyat gereklidir.

Boşnak 4 (Bosniak): %80 – %95 kanser riski, kistin çıkarılması için böbrek kisti ameliyatı gereklidir.

Bu kistler takip edilmeli mi?

Bir uzmanın böbrek kistlerinin tipini ve yerini değerlendirmesi çok önemlidir. Genellikle kistin duvar kalınlığı, kalsifikasyonlar, sıvı yoğunluğu ve düzensiz sınırları gibi böbrek kanseri ile ilişkili olma olasılığını artıran özellikler vardır.

Ürologlar, kistler için Bosniak adı verilen bir derecelendirme sistemi kullanırlar (bunu ilk tarif eden doktorun adını almıştır). Yüksek Bosniak dereceleri, böbrek kanseri İie ilişkili olma ihtimalini artırır.

Bosniak 1. derece kistleri hemen hemen her zaman iyi huyludur (kanser değil).

Çoğu zaman Bosniak 2 veya 2F kistleri için ultrason testleri arasında 6-12 ay bırakılmasını önerilir.

Birden fazla kistim varsa ne olur?

Çoklu kistler, sağlıklı böbrek dokusunu yok eden polikistik böbrek hastalığı gibi genetik bir durumu gösterebilir. Bunu teşhis etmek için aile geçmişiniz gözden geçirecek ve kist aramak için ultrason veya tomografi taramaları yapılacaktır.

Genetik bir böbrek rahatsızlığı teşhisi konulursa, böbrek yetmezliği olasılığı vardır. Bu fonksiyon kaybı, diyalize veya böbrek nakli ihtiyacına neden olabilir.

Kistlerin büyümesini kontrol altında tutmak için ağrı veya tansiyon ilaçları almanız ve kist drenaj prosedürleri uygulamanızı önerilebilir.

Ayrıca böbreklerinizdeki baskıyı azaltan ve kan basıncınızı düşüren bir beslenme planı oluşturmanız faydalı olabilir.

Polikistik böbrek hastalığı nedir?

Polikistik böbrek hastalığı, böbreklerde çok sayıda sıvı dolu kistin büyümesine neden olan kronik bir genetik durumdur. Bunlar böbreklere zarar verebilir veya böbrek dokusunu değiştirerek böbrek fonksiyonunun azalmasına neden olabilir.

Polikistik böbrek hastalığı, böbrek yetmezliğinin dördüncü önde gelen nedenidir.

Polikistik böbrek hastalığı, kistlerin büyüklüğü ve sayısı ile basit kistlerden ayırt edilebilir. Karaciğer, pankreas, dalak, kalın bağırsak ve yumurtalıklarda kistlerin gelişmesi de mümkündür. Beyni veya kalbi bile etkileyebilir.

Genellikle 30’lu veya 40’lı yaşlarda ortaya çıkan Polikistik böbrek hastalığı semptomları şunlardır;

  • İdrarda kan
  • Tekrarlayan mesane veya böbrek enfeksiyonları
  • Yüksek tansiyon (basit kistler ayrıca hipertansiyon riski ile ilişkilendirilebilir)
  • Karın boyutunda artış
  • Sırt veya yan ağrı
  • Polikistik böbrek hastalarının yaklaşık %25’ini etkileyen göğüste çarpma veya çırpınma

Aile geçmişiniz varsa ve böbreklerinizde kist görülmeden 40 yaşına geldiyseniz, muhtemelen Polikistik böbrek hastalığınız yoktur.

Polikistik böbrek hastalığının tedavisi yoktur, ancak kan basıncını kontrol ederek, daha fazla sıvı içerek ve sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürerek yönetilebilir. Bu kişiler kafeinli içecekler tüketmemelidir.

Bu kiste sahip çoğu insanda polikistik böbrek hastalığı yoktur.

Polikistik böbrek hastalığı özellikle preeklampsi veya toksemi olmak üzere gebelik komplikasyonları riskini artırabilir. Polikistik böbrek ve yüksek tansiyonu olan kişiler hamileyken dikkatle takip edilmelidir.

Sonuç olarak;

Basit böbrek kistleri genellikle zararsız ve tedavi gerektirmeyen kistlerdir.

Böbrek içinde kan veya idrar tıkanıklığı nedeniyle tedaviye ihtiyaç duyulan durumlarda iyileşme söz konusudur.

Basit böbrek kistleri yaşlı popülasyonlarda yaygındır. Büyük bir kist, büyüklük ölçüsü değil, ağrı, böbrek şişmesine neden olan idrar tıkanıklığı veya idrarda kan gibi kistin neden olduğu sorunların bir ölçüsüdür. Kistler de enfekte olabilir.

Bununla birlikte, çoğu kistin hiçbir semptomu veya sorunu yoktur. Çoğu kist başka amaçlar için abdominal görüntüleme yapılmadıkça tespit edilemeyebilir.

İdrarınızda kan görürseniz veya sırtınızda ve yanlarınızda ağrı varsa, özellikle de ateş varsa, her zaman tıbbi yardım almalısınız. Bu, acil tedavi gerektiren bir böbrek enfeksiyonunu gösterebilir. Ailesinde PKD öyküsü olan kişilerin özellikle dikkatli olmaları gerekir.