ankara ultrason

Son bir kaç aydır pandemi salgını şeklinde ortaya çıkan Corona virüs / Covid 19, tüm dünya insanlarının yaşamlarını tehdit eden hastalıkları geride bırakarak ilk sıraya yerleşmiştir. Başta solunum yolları olmak üzere tüm vücut organlarını etkilemekte ve sonrasında ölümle sonlanabilmektedir. Bu nedenle önemli ve ciddi bir sağlık sorunu olarak karşımızda durmaktadır.

Latince de Corona kelime manası olarak “taç” anlamına gelen bu virüsler şekilsel olarak dıştan taç şeklini andırdıkları için bu “taçlı virüs” olarak isimlendirilmişlerdir. Taç şekline benziyor olmaları nedeniyle virüs yapısal olarak diğer virüslerden rahatlıkla ayırt edilebilmektedir.

Taçlı virüslerin en temel özellikleri, tek zincirli, pozitif polariteleri olan zarflı RNA virüsü olmalarıdır. Corona virüs insan, yarasa, domuz, kedi, köpek, kemirgenler ve kanatlılar gibi diğer canlılarda da yaşamlarını sürdürebilmektedirler.

İnsanlarda basit bir soğuk algınlığından ciddi solunum yetmezliğine kadar çeşitli derecelerde akciğer problemlerine yol açmaktadırlar. Akciğer enfeksiyonlarının yanı sıra barsak, karaciğer, böbrek ve sinir sistemi üzerine de olumsuz etkileri bulunmakta ve bu organların da yapısal ve fonkisyonel özelliklerini bozarak işlevlerini olumsuz yönde etkilemektedirler.

İlk olarak Çin’in Vuhan kenti güneyindeki Vuhan Güney Çin Deniz Ürünleri Şehir Pazarı çalışanlarında görülmüş ve 7 Ocak 2020 tarihinde ilk defa görülen bir Corona virüs olduğu açıklanarak ve insandan insana bulaşabileceği bildirilmiştir. Bu tarihten sonra da tüm dünya da salgınlar yaparak ölümlere yol açmaktadır.

Hastalığa ait sık görülen  belirtiler aşağıda sıralanmaktadır:

  • Ateş
  • Kuru öksürük
  • Boğaz ağrısı
  • Halsizlik
  • Koku kaybı
  • Tat kaybı
  • Nefes darlığı
  • Solunum sayısında artış

Hastalığın kesin tanısı için boğaz sürüntüsünden alınan gerçek zamanlı ters transkriptaz polimeraz testi kullanılmaktadır. Ancak bu test tanı koymada başarı oranı hastalığın evresine göre değişmektedir. Özellikle erken dönem hastalarda tanı koyma hassasiyeti %60-70 civarına düşmektedir.

Corona virüs tanısında Ultrason ve diğer radyolojik yöntemler

Bilindiği gibi radyolojik görüntüleme yöntemlerinin tamamı kesin tanı testi olarak kullanılmamaktadır. Bu yöntemler tanı ve ayırıcı tanıya yardımcı olan görüntülemelerdir. Bu nedenle hastalığın tanısı için radyolojik görüntülemeler yol gösterici ancak kesin tanı koydurucu değillerdir.

Bu amaçla Corona virüs / Covid 19 tanısında aşağıdaki radyolojik görüntüleme yöntemleri kullanılmaktadır:

  1. Akciğer grafisi
  2. Bilgisayarlı tomografi
  3. Ultrasonografi

1. Akciğer Grafisi:

Corona virüs / Covid 19 tanısında ilk başvurulan ve sıklıkla yapılan bir görüntüleme tekniğidir. Hastalık tipik olarak pnömoni tablosu oluşturduğu için bu tabloya uygun görüntüler akciğer grafisinde aranmaktadır.

Ayakta durabilen hastalarda PA akciğer grafisi en ideal yöntemdir. Ancak ayakta duramayan ya da yatalak olan hastalarda portabl röntgen cihazı ile AP akciğer grafisi de çekilebilmektedir. Özellikle çocuklarda ve genç yaş grubu hastalarda semptomlar hafif olması durumunda bilgisayarlı tomografiden önce mutlaka akla gelmesi gereken akciğer grafisidir.

Akciğer grafisinde Korona virüs / Covid 19 düşündürecek bulgular:

  • Bilateral olması
  • Orta ya da alt zonları daha fazla tutması
  • Düşük dansiteli pnömoni odakları oluşturması

Kolay yapılabilmesi, rahat ulaşılabilmesi ve ışın dozu miktarının düşük olması nedeniyle tercih edilmekle beraber en önemli dezavantajı duyarlılığının oldukça düşük olmasıdır (%30-60). Bu şu anlama gelmektedir; akciğer grafisinde hastalık belirtilerinin olmaması hastalığın da olmadığı anlamına gelmez. Bu nedenle çoğunlukla akciğer grafisi yanında bilgisayarlı tomografi de kliniği ciddi olan hastalarda istenmektedir.

2. Bilgisayarlı Tomografi:

Bilgisayarlı tomografi tanı değeri yüksek olan bir radyolojik görüntüleme yöntemi olduğu için daha sık kullanılmaktadır. Bilgisayarlı tomografi çekilirken:

  • Kontrastsız olması (komplikasyon düşünülüyor ise kontrastlı)
  • İnce kesit ile ve volümetrik 1mm kesitler alınması
  • Normal dozda yüksek rezolusyonlu tomografi çekilmesi önerilmektedir.

Bununla birlikte çocuklarda, gençlerde ve takibi yapılan hastalarda daha düşük dozda çekimler düşünülebilir. Bilgisayarlı tomografide hastalığı düşündürecek bulgular:

  • Bilateral
  • Buzlu cam görünümü
  • Konsolidasyon
  • Hava bronkogramı
  • Vasküler genişleme
  • Sıklıkla orta ve alt zon tutulumu
  • Bronş değişiklikleri

3. Ultrason:

Bilgisayarlı tomografi özellikle akciğer parankim değişikliklerinin belirlenmesinde oldukça başarılıdır. Bununla birlikte ultrason sınırlı da olsa hastalık tanısında kullanılmaktadır:

  • Hipoksik kalan hastalarda
  • Hemodinamik yetmezliği olanlarda
  • Monitörize edilen hastalarda
  • Yatalak hastalarda
  • Hastalığın takipleri sırasında ultrason kullanılabilir.

Ultrasonda hastalığa özgü net bir bulgu bulunmamaktadır. Corona virüs / Covid 19 tanısında ultrason ancak oldukça deneyimli radyoloji uzman hekimleri tarafından anlamlı bulgular elde edilmektedir. Bu bulguların sıklıkla görülenleri aşağıda sıralanmaktadır:

  • Parankimal opasitelerin takibi
  • Plevral kalınlaşma olup olmadığı ve derecesi
  • Plevral ya da perikardiyal sıvı birikimi olup olmadığı ve miktarı

Sonuç olarak;

Corona virüs / Covid 19 tanısı için:

  • Radyolojik görüntüleme yöntemleri sıklıkla kullanılmaktadır.
  • Akciğer grafisi hafif semptomu olan hastalarda ya da takipte anlamlıdır.
  • Akciğer grafisinin normal olması hastalığın olmadığı anlamına gelmez.
  • Bilgisayarlı tomografi tanıda sıklıkla kullanılan ve duyarlılığı diğer radyolojik görüntüleme yöntemlerine göre yüksek bir tanı aracıdır.
  • Ultrason sınırlı sayıda ve oldukça deneyimli radyoloji uzmanları tarafından yapıldığı takdirde anlamlı bulguları gösterebilir.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here